قانون جدید مهریه در برخورد با طلاق

آیا قانون جدید مهریه در برخورد با طلاق وجود دارد؟

بررسی آخرین تغییرات قانونی در مهریه و اثرات آن بر طلاق و مطالبه مهریه در ایران

تحلیل حقوقی قانون جدید مهریه بر اساس آخرین اصلاحات

نویسنده: هانیه ندرلو – وکیل پایه یک دادگستری
حوزه تخصص: دعاوی خانواده، مهریه، طلاق
مخاطب: عموم مردم، متقاضیان طلاق، مراجعان حقوقی، دانشجویان حقوق

پاسخ کوتاه به سؤال

«قانون جدید مهریه چه تأثیری بر طلاق و مطالبه مهریه دارد؟»

قانون جدید مهریه در ایران تلاش کرده است تا سقف مطالبه مهریه، نحوه اجرای مطالبه و ضمانت اجراهای کیفری را بازتعریف کند. مهم‌ترین تغییرات شامل کاهش ضمانت کیفری مطالبه مهریه، امکان پرداخت اقساطی و تعیین سقف مهریه قابل پیگیری فوری است که در روند طلاق و مطالبه مهریه تأثیر می‌گذارد.

مقدمه

مهریه از حقوق مالی زن در عقد نکاح است که جدا از طلاق نیز قابل مطالبه است. با این حال، در سال‌های اخیر قانون‌گذار ایران تلاش کرده است تا آثار اجرایی مهریه را با توجه به وضعیت اقتصادی و اجتماعی تنظیم کند تا:

• فشار مالی غیرمنصفانه کاهش یابد،

• انتظارات حقوقی طرفین منصفانه‌تر شود،

• و دعاوی قضایی به نحوی عادلانه‌تر رسیدگی گردد.

مهریه چیست و چه ارتباطی با طلاق دارد؟

مهریه حق مالی زن است که مرد متعهد به پرداخت آن است و حتی پس از وقوع طلاق، زن می‌تواند نسبت به آن مطالبه کند. مهریه می‌تواند به‌صورت سکه، وجه نقد یا اموال غیرمنقول باشد.

بررسی قانون جدید مهریه در زمان طلاق، نحوه مطالبه، سقف اجرایی و تغییرات قانونی مرتبط با مهریه

مهم‌ترین تغییرات قانون جدید مهریه

۱. کاهش سقف ضمانت اجرای کیفری مهریه

یکی از مهم‌ترین تغییرات این است که ضمانت اجرای کیفری مهریه برای عدم پرداخت کاهش یافته است.
به‌طور مشخص:

• در قانون جدید، ضمانت کیفری مهریه از ۱۱۰ سکه به حدود ۱۴ سکه کاهش یافته است؛ بدین معنا که اگر مرد مهریه معادل ۱۴ سکه را نپردازد، امکان صدور حکم جلب یا حبس در خصوص مازاد بر آن وجود ندارد.

📌 با این حال، زن همچنان می‌تواند بابت کل مهریه خود (بیش از ۱۴ سکه) ادعای مطالبه داشته باشد، اما بخش مازاد دیگر ضمانت کیفری ندارد و باید از مسیر مدنی پیگیری شود.

۲. حذف زندان بابت مهریه به‌دلیل عدم تمکن مالی

در قانون جدید، اگر زوج توانایی مالی نداشته باشد و نتواند مهریه را پرداخت کند، دیگر به‌طور خودکار زندان نمی‌افتد؛ بلکه مطالبه مهریه باید از طریق توقیف اموال یا اقساط صورت گیرد.

📌 این تغییر باعث شده فشار کیفری بر زوجین کمتر شود و روند طلاق همراه با تنش مالی شدید نباشد.

۳. امکان پرداخت اقساطی مهریه

قانون جدید به زوج این امکان را می‌دهد که اگر توان پرداخت مهریه یک‌جا را نداشته باشد، بتواند با ارائه مدارک مالی مناسب و تشخیص دادگاه، مهریه را به‌صورت اقساطی پرداخت کند.

📌 این موضوع باعث شده روند وصول مهریه در طلاق آسان‌تر و با فشار مالی کمتر شکل گیرد.

۴. نقش سند ازدواج و توافق زوجین

اگر در عقدنامه، مهریه بیش از سقف تعیین‌شده توافق شود، این توافق همچنان معتبر است؛

اما در صورت عدم پرداخت بخش مازاد بر ۱۴ سکه، دیگر ضمانت کیفری تلقی نمی‌شود و باید از طریق راه‌های مدنی مثل توقیف اموال یا اقساط پیگیری شود.

اثر قانون جدید مهریه در طلاق

اثر قانون جدید مهریه در طلاق

الف) در طلاق توافقی:

در طلاق توافقی، زوجین می‌توانند در خصوص مهریه به توافق برسند و شرایط پرداخت آن را مشخص کنند.
در این حالت، قانون به‌طور مستقیم وارد نمی‌شود، اما تغییرات جدید باعث می‌شود توافق‌ها منصفانه‌تر و عملی‌تر تنظیم شوند.

ب) در طلاق یک‌طرفه (به درخواست زن):

زن می‌تواند مهریه خود را حتی پس از طلاق مطالبه کند.
با قانون جدید، مطالبه مهریه همچنان برقرار است، اما ضمانت کیفری فقط تا سقف ۱۴ سکه خواهد بود و بخش مازاد نیازمند راهکارهای مدنی است.

سؤالات پرتکرار درباره قانون جدید مهریه و طلاق

آیا زن می‌تواند همه مهریه را بعد از طلاق بگیرد؟
بله، حق مطالبه مهریه حتی بعد از طلاق ادامه دارد، اما قانون جدید ضمانت کیفری را محدود کرده و بخش مازاد را به راه‌های مدنی ارجاع می‌دهد.

آیا زندان برای مهریه کاملاً حذف شده؟
در قانون جدید، در مواردی که مرد توان مالی ندارد یا مهریه بیش از ۱۴ سکه است، زندان حذف شده یا به‌طور معنی‌دار کاهش یافته است.

جمع‌بندی نهایی

🔹 قانون جدید مهریه تلاش دارد تا تعادل میان حقوق زن و فشار مالی بر مردان برقرار کند.
🔹 ضمانت اجرای کیفری مهریه به سقف ۱۴ سکه کاهش یافته است.
🔹 زن هنوز حق مطالبه کل مهریه را دارد، اما بخش مازاد بر ۱۴ سکه باید از راه‌های مدنی پیگیری شود.
🔹 پرداخت اقساطی و حذف زندان برای عدم توان مالی، روند طلاق را واقع‌بینانه‌تر و عادلانه‌تر کرده است.